Hieronder vind je de gastcolumn van onze eerste 'Bord op Schoot' avond van 13 oktober, geschreven door Daan Windhorst (Het Zuidelijk Toneel, Orde van de Dag).

Over het nut van de nulde verjaardag

Laten we eerlijk wezen; je NULDE verjaardag is eigenlijk niet iets om trots op te zijn.

Je hebt nog niks bereikt. Letterlijk niks. Je bent bedekt met moederslijm, je ligt in de wieg en je bent nog niet eens aangekleed. Je KAN je niet eens aankleden. Je kan niet praten of denken of legoën. Niks.

Het is misschien onaardig, maar als iemand op je nulde verjaardag een kussen in je gezicht duwt en je smoort gaat er alsof NIKS verloren.

Je bent op je nulde verjaardag nog geen persoon.

Je nulde verjaardag vieren heeft dan ook iets misplaatsts. Het is een volstrekt nutteloze bezigheid.

Maar: dat geldt voor alle verjaardagen. Achter elke verjaardag schuilt dezelfde, uiteindelijk existentiële vraag: wat vier ik nou eigenlijk?

“Een x aantal jaar geleden, precies op deze dag viel ik uit mijn moeder.” Nou en? Wat is daar speciaal aan? Het gaat vanzelf. Tenminste, bij mij. Ik weet niet hoe dat bij jullie zit.

Het heeft geen betekenis.

Wij geven het betekenis, door met z’n honderden tegelijkertijd gefeliciteerd-facebookberichten achter te laten en gekke mutsjes op te doen.

Toegegeven, wat dat betreft heeft niks natuurlijk echt betekenis. Er is geen god. Er is geen Intelligent Design. Er is geen doel. Onze aanwezigheid op aarde is mooi toeval. En daar houdt het wel zo’n beetje op.

Dat is een nogal nihilistische boodschap, waar we in het dagelijks leven uiteindelijk niks aan hebben. Ik kan je wel vertellen dat je verjaardag een arbitrair ritueel is zonder noemenswaardige betekenis, maar als ik vergeten ben om je een cadeau te geven is dat geen excuus. Sorry nog daarvoor, Elly.

Omdat wij met z’n allen ergens in geloven, krijgt het betekenis. Misschien niet op “echt” kosmisch gebied, maar in in ieder geval praktisch. In onze alledaagse werkelijkheid hebben verjaardagen wel degelijk betekenis.

Een ander voorbeeld daarvan is natuurlijk onze economie. Ik weet niets van geld, maar iemand die er wel iets van weet heeft mij eens verteld dat de economie alleen maar bestaat bij de gratie van ons vertrouwen erin. Wij geven het niet alleen betekenis, ook belang.

Hetzelfde geldt voor veel dingen: kunst, liefde, kerstmis. Het is alleen belangrijk omdat wij het belangrijk vinden.

Is dat erg? Misschien, maar het is nou eenmaal zo. Dus vette pech voor jullie allemaal.

Het geeft ons ook veel macht. Het is aan ons. We hoeven ons niet neer te leggen bij de status quo. Alles kan belangrijk worden, zolang wij mensen er maar van overtuigen dat het belangrijk is.

Het is best makkelijk om mensen er op die manier van te overtuigen dat – bijvoorbeeld – kunstenaars lui zijn en hun werk geen waarde heeft. Als je dat maar hard, vaak en overtuigend roept zul je op die manier de waarde van kunst daadwerkelijk verminderen.

Het spijt me dat ik op een verjaardagsfeestje over politiek begin, zodirect gaan we vast weer taart eten en zingen.

Er zijn maar heel weinig dingen die een intrinsieke waarde hebben. Bij het schrijven van deze column heb ik er een half uur over na zitten denken en kwam ik niet verder dan ‘worstenbrood’. Worstenbroodjes HEBBEN waarde. De rest maken we. Met z’n allen of met een groep geven we dingen betekenis.

Dat spel kunnen wij ook spelen. Zo makkelijk als het is om tegen de kunst te framen, zo makkelijk kunnen wij voor de kunst framen. Maak kunst belangrijk. Zorg er voor dat de mensen er om geven. Doe iets.

Open een productiehuis voor theaterteksten. Bedenk leuke avondjes waar mensen teksten aan elkaar voor kunnen lezen. Maak mooie en vooral nutteloze dingen.

En vier je nulde verjaardag.